دکتر سید جواد طباطبایی

ماکياولي آغازگر انديشه سياسي جديد(روزنامه اعتماد)

گزارش درس گفتار سيدجواد طباطبايي «قسمت دوم»

کتاب شهريار در شرايط خاصي نوشته شد. ماکياولي زماني که از دولت کنار گذاشته شد شروع کرد به تامل کردن در امر سياسي و در اينکه مناسبات سياسي چيست. تا پيش از اين ماکياولي به عنوان سفير و فرستاده جمهوري فلورانس در مذاکرات با قدرت هاي بزرگ حضور داشت و سياست را در عمل لمس کرده بود و به عبارت ديگر سياست روز و جديد را تجربه کرده بود اما از اينجا به بعد است که ماکياولي از کارهاي عملي خود فاصله مي گيرد و به نويسندگان قديم که سياست زمان خودشان را تجربه کرده اند و در سياست روزشان تامل نظري کرده اند، بازمي گردد. بدين علت که مفاهيمي تدوين کند تا تجربه سياسي خودش را در آن مفاهيم بريزد و توضيح بدهد و در اينجا مساله ماکياولي اين بود که در حوزه سياست به چه صورتي مي شود يا با چه ابزاري مي شود بنيانگذاري کرد

ادامه مطلب

+ نوشته شده در یکشنبه 24 آذر1387ساعت توسط |

در دفاع از ماکياولي (روزنامه اعتماد)

گزارش درس گفتار سيدجواد طباطبايي «قسمت اول»

ماکياولي از بدنام ترين نويسندگان سياسي است به علت کار اساسي و مهمي که در حوزه انديشه به ويژه انديشه سياسي انجام داده است. زماني که ماکياولي کتاب خود را مي نوشت (در آغاز قرن شانزدهم م)، هنوز ارزش هاي عمده اروپايي، ارزش هاي کليسايي و الهيات مسيحي بود و بنابراين طبيعي است که ماکياولي بسيار زود بدنام شد و سپس عنوان کتابش در ليست کتاب هاي ممنوعه کليسايي وارد شد و مدت ها اين کتاب خوانده نمي شد و کساني که اين کتاب را مي خواندند، تکفير مي شدند.

اين بدنامي ماکياولي در نوشته هاي فارسي هم وارد شده است و مثل همه چيزهاي ما که بسيار عاميانه و سطحي و از سر جهل مرکب است، طبيعي است که ماکياولي اين سرنوشت را پيدا کند و به عنوان نوعي فحش و نسبت بد به کار رود. از سوي ديگر بعضي از کتاب هاي سياسي را که مي خوانيد، مي بينيد که ماکياولي را با افرادي مقايسه کرده اند، با خواجه نظام الملک که البته مي توان گفت که وجهي دارد. با عبيد زاکاني با آن شوخي ها و طنز گزنده و سياهش مقايسه کرده اند و بعد بدتر از اينکه با يک شخصي به نام فضل الله روزبهان خنجي که يک سني متعصب آغاز قرن 10 هجري است که در مخالفت با آمدن شاه اسماعيل صفوي از ايران فرار کرد و رفت و پناه برد به خليفه عثماني و در آنجا فتوايي داد که اين روافض را بايد سرشان را به سنگ کوبيد. از تمام موارد که بگذريم هر جايي که ديده اند شخصي در بيرون چارچوب موازين شرعي اخلاقي رايج و راجع به قدرت صحبت مي کند را با ماکياولي مقايسه کرده اند.

ماکياولي نه خواندنش به آساني است و نه آدم آنقدر دم دستي است که هر کسي با اين ترجمه هاي فارسي و قبل از آن با نوشته هاي بسيار ابتدايي که در کتاب هاي انديشه سياسي مثل خداوندان انديشه سياسي آمده است بتوان شناخت و در کل اگر بنا را بر اينها بگذاريم هيچ چيزي در آن نوشته ها نيست که بشود در ماکياولي ردپاي آن را جست
ادامه مطلب

+ نوشته شده در یکشنبه 17 آذر1387ساعت توسط |

دکتر سید جواد طباطبایی

پیوندهای روزانه

نوشته های پیشین

آرشیو موضوعی